Cichanouska, Kalesnikawa i Kawalkowa z Nagrodą Jana Nowaka-Jeziorańskiego 2021

fot. nadesłane
Swietłana Cichanouska, Maryja Kalesnikawa i Wołha Kawalkowa, panie walczące o demokratyczne standardy na Białorusi, otrzymały Nagrodę Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Wyróżnienia zostały wręczone podczas uroczystej gali w ogrodach wrocławskiego Ossolineum.
REKLAMA
Swietłana Cichanouska i Wołha Kawalkowa pojawiły się w piątkowy wieczór we Wrocławiu osobiście. Maryję Kalesnikawę, więzioną na Białorusi od września zeszłego roku, reprezentowała siostra.

W imię walki o prawa człowieka panie podjęły się trudnego i mocno ryzykownego zadania. Dość powiedzieć, że mąż Cichanouskiej przebywa w więzieniu, a ona na emigracji - zastraszana i inwigilowana. Jak podkreśla, nie jest zawodową polityczką, niemniej próbuje wokół siebie zjednoczyć naród, podtrzymywać w nim ducha protestu, wojować o sprawiedliwość i demokratyczne wartości. Przy tym zamierza być wierna procedurom i wytrwać do momentu, w którym nowy przywódca Białorusi zostanie wybrany zgodnie z zachodnimi standardami.

Bardzo dziękuję za tę nagrodę. To wyróżnienie dla wszystkich obywateli Białorusi, mających odwagę, by stawiać czoła dyktaturze. Jan Nowak-Jeziorański, legendarny wojownik o wolność, dostarczał Polakom prawdziwych informacji. Jego działalność powinna przypominać obecnym mediom na Białorusi, w tych mrocznych czasach, czym jest wolność słowa – podkreślała Cichanouska.

Tegorocznym nagrodzonym Polska jest niezwykle bliska. Odwołują się bowiem do wschodnioeuropejskich doświadczeń walki o prawa człowieka. Mówią o „Solidarności” i dokonaniach polskiej opozycji demokratycznej. Wreszcie powołują się na doświadczenie trudnej i „wyboistej” drogi transformacji.

Przyznanie nagrody akurat teraz ma też wymiar symboliczny – może pomóc we wskrzeszeniu ducha walki, którego władza próbuje pokonać brutalną siłą.

Dzisiejsza Białoruś jest krajem ogarniętym konfliktem, którego nowy etap rozpoczął się rok temu, przed zaplanowanymi na sierpień wyborami prezydenckimi. Toczy się on pomiędzy politycznym reżimem a społeczeństwem obywatelskim.

Białorusini walczą o suwerenność, podmiotowość, wolność i przestrzeganie praw człowieka. Gdy mężczyźni – co znamy z historii i co w istocie jest przecież zgodne z logiką takiego konfliktu – trafili do więzienia jako pierwsi, pozostały kobiety, upominające się o te same wartości - mówił Jacek Sutryk, prezydent Wrocławia. - Walka z reżimem jest nierówna, co nie znaczy, że skazana na porażkę, choć reżim użyje wszelkich środków, by utrzymać się przy władzy. Niedawno przekonaliśmy się, że jest on zdolny nawet do działań współcześnie bezprecedensowych, jak zatrzymanie pasażerskiego samolotu w celu aresztowania podróżującego nim obywatela Białorusi – niezależnego dziennikarza Romana Protasiewicza. Trudno komukolwiek, jak sądzę, uwierzyć w dobrowolność tak zwanego „wywiadu” udzielonego przez aresztowanego blogera przedstawicielom rządowej telewizji. Chcę podkreślić, że solidaryzujemy się z obecnymi tu rodzicami pana Protasiewicza - obywatelami Wrocławia. Nie umiemy wyobrazić sobie bólu i niepewności, których obecnie Państwo doświadczacie. Rolą świata demokratycznego jest upominanie się o jego uwolnienie – dodawał.

Prezydent Wrocławia zwrócił również uwagę, że to właśnie Swiatłana Cichanouska, Maryja Kalesnikawa i Wołha Kawalkowa stały się symbolem sprzeciwu wobec wszystkich tych rzeczy, które prawa człowieka ograniczają. – Panie są dzisiaj reprezentantkami całego białoruskiego społeczeństwa obywatelskiego – więzionego, jak jedna z laureatek.

Heroski – nie znajduję innego słowa na określenie ich postawy. Rozumiemy, że dziś trudno o optymizm. Białorusini żyją w warunkach inwigilacji i zastraszania przez aparat państwa i podległe mu służby, niepewni swojej wolności. Reżim raz po raz pokazuje swoje okrucieństwo i siłę, demonstrując, że nie cofnie się ani o krok. Podobnie my czuliśmy się w latach osiemdziesiątych XX wieku. I choć nam wówczas równie trudno było w to uwierzyć, dziś żyjemy w państwie, które należy do Unii Europejskiej i NATO. Każdy dzień, który panie Swiatłana Cichanouska, Maryja Kalesnikawa i Wołha Kawalkowa spędziły na przesłuchaniach i w aresztach, każdy protest był wielkim aktem odwagi. Wierzę, wszyscy wierzymy, że niebawem obywatele Białorusi poczują się wolni i bezpieczni – zaznaczył Jacek Sutryk.

Adolf Juzwenko, dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, a jednocześnie członek kapituły Nagrody, prognozuje, że starania białoruskiego ruchu dążącego do wyzwolenia kraju przyniosą skutek. – Do tej pory kierowaliśmy się zasadą, że nagradzamy indywidualnie. Odstąpiliśmy jednak od reguły, bo białoruski ruch wolności jest bardzo specyficzny. Dał znać całemu światu, że stawia czoła tyranowi, którego interesuje przede wszystkim władza. I to właśnie trzy panie, Swietłana Cichanouska, Maryja Kalesnikawa i Wołha Kawalkowa podjęły tę wyjątkowo trudną walkę – z tyranem, który zrezygnował z suwerenności i oddał Białoruś Rosji Putina. Sądzę, że wcześniej czy później ten ruch się zdynamizuje.

Pamiętajmy, że kobiety, które odegrały w nim tak znakomitą rolę, mają wpływ na kształtowanie rodzin i dzieci. Z czasem pojawi się legenda tego ruchu i Łukaszenka będzie zmuszony złożyć broń. On wciąż ma władzę, lecz nie ma suwerenności. To nie daje gwarancji długiego trwania – podkreślał dyr. Juzwenko.

Nagroda Jana Nowaka-Jeziorańskiego przyznawana jest od 2004 roku i została ustanowiona przez Jana Nowaka-Jeziorańskiego, miasto Wrocław, Kolegium Europy Wschodniej, Uniwersytet Wrocławski i Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Nagroda wręczana jest zawsze 4 czerwca. Trafia w ręce postaci, które uosabiają „myślenie o państwie jako dobru wspólnym”, a także do instytucji, które miały znaczący wkład w obalenie komunizmu, w odzyskanie przez Polskę niepodległości oraz w kształtowanie społeczeństwa obywatelskiego w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. W skład kapituły nagrody wchodzą: Jacek Sutryk (prezydent Wrocławia), dr Adolf Juzwenko (dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich), dr Rafał Dutkiewicz (b. prezydent Wrocławia), Jan Andrzej Dąbrowski (prezes Kolegium Europy Wschodniej), Jacek Taylor (adwokat, obrońca w procesach politycznych w PRL), prof. Przemysław Wiszewski (rektor Uniwersytetu Wrocławskiego), prof. Jerzy Zdrada (historyk) i Jan Malicki (historyk). Aż do śmierci członkiem kapituły był też Władysław Bartoszewski.

Dodajmy, że jutro (5 marca, sobota) o godz. 11 na ul. Legnickiej

LAUREATKI 2021
Swietłana Cichanouska urodziła się w 1982 roku w Mikaszewiczach. Jest liderką demokratycznej opozycji na Białorusi. W wyborach prezydenckich w 2020 roku stanęła do walki z autokratycznym prezydentem Ałaksandrem Łukaszenką i zdaniem wielu obserwatorów odniosła w nich zwycięstwo.

W roli kandydatki w wyborach na prezydenta Białorusi Swietłana Cichanouska zastąpiła swojego męża Siarhieja Cichanouskiego, aresztowanego za polityczne aspiracje. Wyniki wyborów zostały sfałszowane, a protesty spotkały się z nieuzasadnionymi aktami przemocy ze strony organów władzy państwowej. Te wydarzenia sprawiły, że Swietłana Cichanouska stała się liderką demokratycznego ruchu opozycyjnego i poprzez swoją działalność zarówno w kraju, jak i za granicą w ogromnym stopniu przyczyniła się do propagowania idei wprowadzania demokratycznych zmian na Białorusi.

Po tym, jak białoruskie władze zmusiły ją do wyjazdu na Litwę, Swietłana Cichanouska spotkała się ze światowymi przywódcami w celu skoordynowania wspólnych międzynarodowych działań przeciwko autorytarnemu reżimowi i zapewnienia, że głos mieszkańców Białorusi zostanie usłyszany przez społeczność międzynarodową.

W uznaniu kierowanej przez Swietłanę Cichanouskiej walki mieszkańców Białorusi o wolność i demokrację, w 2020 roku Parlament Europejski przyznał jej oraz innym działaczom demokratycznej opozycji prestiżową nagrodę im. Sacharowa. Swietłana Cichanouska jest również laureatką innych międzynarodowych nagród doceniających jej odwagę w walce z autorytarnym reżimem Łukaszenki, m.in.: GLOBSEC Freedom Award, Nagrody Platformy Europejskiej Pamięci i Sumienia oraz Nagrody Wolności duńskiego dziennika „Politiken”.

Wołha Kawalkowa urodziła się w 1984 roku w Mińsku. Jest absolwentką Akademii Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Republiki Białorusi oraz Republikańskiego Instytutu Zaawansowanych Studiów i Przekwalifikowania Personelu Ministerstwa Pracy i Ochrony Socjalnej. Ukończyła również Wschodnioeuropejską Szkołę Studiów Politycznych, a także szkolenie w zakresie walki z korupcją w Transparency International School on Integrity.

Zajmowała się badaniami nad tworzeniem i funkcjonowaniem aparatu państwowego i instytucji publicznych oraz sposobami rozwiązywania różnego rodzaju problemów społecznych w Niemczech, Francji, Norwegii, Szwecji, Austrii, Hiszpanii, Armenii, Gruzji, na Litwie, Ukrainie i Słowacji.

Pracowała w służbie cywilnej w departamentach ochrony socjalnej i polityki mieszkaniowej, prowadziła wykłady na temat ustawodawstwa w zakresie prawa pracy i mieszkalnictwa, pracowała jako prawniczka dla firmy budowlanej, pełniła funkcję przewodniczącej zarządu konsumenckiej kooperatywy mieszkaniowo-budowlanej w Mińsku.

Wołha Kawalkowa jest inicjatorką i liderką kampanii społecznych na rzecz opracowywania i popierania zmian legislacyjnych m.in. w takich obszarach jak opieka zdrowotna, walka z alkoholizmem, system emerytalny, system sądownictwa i funkcjonowanie organów ścigania, zmiany w artykule 328 kodeksu karnego czy prawo wyborcze.

Była jedną z koordynatorek kampanii „Prawo do wyboru 2020” na rzecz dopuszczenia niezależnych obserwatorów do monitorowania przebiegu wyborów. Uczestniczyła w prawyborach prezydenckich 2020 z ramienia zjednoczonych demokratycznych sił Białorusi. W czasie wyborów była bliską współpracowniczką Swietłany Cichanouskiej.

Jest członkinią prezydium Rady Koordynacyjnej ds. Przekazania Władzy na Białorusi, a także współprzewodniczącą partii Białoruska Chrześcijańska Demokracja (członek Europejskiej Partii Ludowej).

W 2020 roku została laureatką nagrody im. Sacharowa.

Aresztowana 25 sierpnia 2020 r., 4 września została siłą deportowana do Polski.

Maryja Kalesnikawa urodziła się w 1982 roku w Mińsku. Od dzieciństwa interesowała się muzyką klasyczną – ukończyła Białoruską Państwową Akademię Muzyczną w Mińsku w klasie fletu i dyrygentury. W 2007 roku wyjechała do Niemiec na studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzyki i Sztuk Scenicznych w Stuttgarcie na Wydziale Muzyki Dawnej i Współczesnej.

Była zaangażowana w powstanie wyjątkowych projektów międzynarodowych realizowanych w Niemczech i na Białorusi, m.in. serii wykładów „Lekcje muzyki dla dorosłych”.

W maju 2020 roku Maryja Kalesnikawa podjęła jedną z najważniejszych decyzji w swoim życiu – dołączyła do sztabu Wiktara Babaryki. Po nielegalnym aresztowaniu Wiktara i Eduarda Babaryków, ta flecistka i dyrektorka artystyczna centrum kultury OK16 stanęła na czele sztabu i stała się twarzą białoruskiej opozycji.

Razem z Weroniką Cepkało poparła kandydaturę Swietłany Cichanouskiej w wyborach prezydenckich. Zjednoczone sztaby wyborcze obrały wspólne cele, m.in. wezwanie do głosowania 9 sierpnia, udział w obserwowaniu wyborów oraz zwolnienie z aresztu osób skazanych z powodów politycznych i gospodarczych. Tysiące Białorusinów przychodziły na spotkania organizowane przez połączone sztaby, a oficjalna pikieta w parku Przyjaźni Narodów była największym wiecem na Białorusi od 1991 roku.

Po wydarzeniach w dniach 9-12 sierpnia, Maryja jako jedyna z całego zespołu pozostała na Białorusi i weszła w skład prezydium Rady Koordynacyjnej ds. Przekazania Władzy na Białorusi. Odwiedziła wiele miast, gdzie swoim przykładem udowadniała, że każdy może zmieniać przyszłość swojego kraju. Maryja zawsze podkreśla potrzebę pokojowego wyrażania sprzeciwu i konieczności dialogu o odpowiedzialności i wolności wyboru każdego Białorusina.

7 września 2020 roku Maryja Kalesnikawa została porwana w centrum Mińska przez niezidentyfikowanych sprawców.

Następnego dnia informacja o jej zatrzymaniu dotarła do wiadomości publicznej. Przez 8 miesięcy była bezprawnie przetrzymywana w oczekiwaniu na proces, ale w dalszym ciągu wspierała białoruską opozycję, wysyłając z aresztu listy.

Postawiono jej następujące zarzuty na podstawie trzech artykułów białoruskiego kodeksu karnego: udział w zmowie w celu przejęcia władzy w kraju metodami sprzecznymi z konstytucją, utworzenie i kierowanie organizacją ekstremistyczną oraz publiczne wzywanie do działań zagrażających bezpieczeństwu narodowemu.

Dotychczas nagrodę otrzymali m.in.:
 
  • 2004 – Tadeusz Mazowiecki – pierwszy premier III RP (1989–1991
  • 2005 – George H. W. Bush – 41. prezydent Stanów Zjednoczonych (1989-1993)
  • 2013 – Instytut Literacki „Kultura”  – powołany w 1946 roku
  • w Paryżu przez Jerzego Giedroycia      
  • 2010 – Leszek Balcerowicz – twórca polskiej reformy gospodarczej w latach 1989–1990, wiceprezes Rady Ministrów i minister finansów w latach 1989–1991 i 1997–2000, prezes Narodowego Banku Polskiego w latach 2001–2007                         
  • 2014 – Zbigniew Brzeziński- w latach 1977-1981 doradca prezydenta Cartera ds. bezpieczeństwa narodowego USA
  • 2019 – Joachim Gauck – były Prezydent  Niemiec w latach 2012-2017
  • 2020 – Hanna Suchocka - w latach 1992–1993 Prezes Rady Ministrów, w latach 1997–2000 minister sprawiedliwości i prokurator generalny, w latach 2001–2013 ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej oraz Zakonie Maltańskim
PRZECZYTAJ JESZCZE
Koronawirus
dolnośląskie
zobacz mapę / szczegóły
REKLAMA

Kalendarz Wydarzeń / Koncertów / Imprez we Wrocławiu

kiedy
2021-08-27 20:00
miejsce
Katedra Marii Magdaleny, Wrocław,...
wstęp biletowany
kiedy
2021-08-29 18:00
miejsce
Sala Koncertowa Radia Wrocław,...
wstęp biletowany
kiedy
2021-09-05 15:00
miejsce
STATEK RUSAŁKA, Wrocław, PRZYSTAŃ...
wstęp biletowany
kiedy
2021-09-05 17:00
miejsce
Sala Koncertowa Radia Wrocław,...
wstęp biletowany